یکی از مشکلات شایعی که بسیاری از زائران در پیاده‌روی اربعین با آن مواجه می‌شوند، عرق‌سوزی‌های شدید پوستی است؛ مشکلی آزاردهنده که گاهی لذت زیارت و حرکت را به شدت کاهش می‌دهد. شناخت علت‌های اصلی عرق‌سوزی و رعایت چند اصل ساده اما کاربردی می‌تواند نقش بسیار مهمی در پیشگیری و حتی درمان آن داشته باشد.

عرق‌سوزی چیست و چگونه ایجاد می‌شود؟

عرق‌سوزی زمانی اتفاق می‌افتد که مجاری خروج عرق در پوست بسته شوند. در این حالت، ماده‌ای که باید از طریق عرق دفع شود، بین لایه‌های پوست گیر می‌افتد. این ماده به‌دلیل ماهیت گرم خود، وقتی در یک نقطه باقی بماند، باعث سوزش، التهاب و آسیب پوستی می‌شود.
جالب است بدانیم که همه‌ی عرق‌کردن‌ها منجر به عرق‌سوزی نمی‌شود؛ زمانی که عرق به‌صورت روان از پوست خارج شود و تجمع پیدا نکند، معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند.

فلسفه عرق در بدن از نگاه طب سنتی

در طب سنتی، عرق یکی از راه‌های اصلی دفع حرارت زائد بدن است. هنگام فعالیت بدنی، افزایش ضربان قلب و فعالیت کبد، حرارت غریزی بدن بالا می‌رود و این حرارت باید تخلیه شود. خداوند متعال مجاری عرق را برای همین هدف در بدن قرار داده است.
اگر این حرارت تخلیه نشود، در بدن باقی مانده و می‌تواند باعث خون‌سوزی، آسیب اخلاط و مشکلات پوستی و جسمی شود.

تغذیه نامناسب؛ عامل پنهان تشدید عرق‌سوزی

یکی از دلایل اصلی افزایش عرق‌سوزی، مصرف غذاهای سنگین و گرم در هوای بسیار گرم است. خوردن غذاهایی مانند غذاهای چرب، سرخ‌کردنی، فست‌فود، ادویه‌های تند، پیاز و سیر خام، باعث تولید خلط صفرا و افزایش حرارت خون می‌شود.
به همین دلیل توصیه می‌شود در ایام گرم و مخصوصاً نزدیک اربعین:

ناهار را تا حد امکان حذف یا بسیار سبک کنید

از پرخوری پرهیز شود

وعده‌های غذایی به صبح زود و بعد از غروب محدود شود

راهکارهای تغذیه‌ای برای پیشگیری از عرق‌سوزی

برای کاهش حرارت بدن و آماده‌سازی بدن جهت پیاده‌روی:

مصرف غذاهای سبک و کم‌حجم

استفاده از خنکی‌های طبیعی تابستان مانند هندوانه، خیار، خربزه (در صورت نداشتن مشکل گوارشی)

آب‌دوغ‌خیار، سالاد شیرازی با پیاز کم، کاهو ساده
این خوراکی‌ها به کاهش حرارت خون و لطیف‌شدن اخلاط کمک می‌کنند.

نقش مراقبت پوستی در جلوگیری از عرق‌سوزی

یکی از دلایل بسته‌شدن مجاری عرق، عدم پاک‌سازی مناسب پوست است. حمام‌های امروزی که تنها به دوش گرفتن محدود می‌شوند، اغلب منافذ پوست را باز نمی‌کنند.
توصیه می‌شود:

استفاده از کیسه حمام، روشور یا سفیداب به‌صورت ملایم

تمرکز بر نواحی مستعد عرق‌سوزی مانند کشاله ران، زیر بغل و چین‌های پوستی
این کار باعث باز شدن منافذ پوست و خروج راحت‌تر عرق می‌شود.

پوشش مناسب؛ نکته‌ای بسیار کلیدی

برخلاف تصور رایج، لباس‌های خیلی گشاد همیشه بهترین انتخاب نیستند. لباس‌های نخی و عرق‌گیر که بین پوست فاصله ایجاد کنند، مانع تجمع عرق و سایش پوستی می‌شوند.
پوشیدن زیرپیراهن نخی و شلوار نخی جذب، از تماس مستقیم پوست‌ها با یکدیگر جلوگیری کرده و نقش بسیار مؤثری در پیشگیری از عرق‌سوزی دارد.

اگر دچار عرق‌سوزی شدیم چه کنیم؟

در صورت بروز عرق‌سوزی:

توقف کوتاه، استراحت و هوا دادن به محل

استفاده از روغن زرد حیوانی، روغن بنفشه یا روغن زیتون

در مراحل اولیه، استفاده از پودر بچه برای جذب رطوبت
این اقدامات می‌تواند به ترمیم سریع پوست کمک کند.