یکی از شکایتهای شایع در ایام روزهداری، افزایش خلط پشت حلق است. برای درک بهتر این موضوع میتوان از یک مثال ساده استفاده کرد: وقتی لباسی خیس است، آب آن چندان به چشم نمیآید، اما به محض اینکه آن را میچلانیم، آب بهوضوح خارج میشود. بدن انسان نیز در زمان روزهداری حالتی مشابه پیدا میکند. روزه از منظر طب سنتی دارای طبع گرم و خشک است؛ در نتیجه بدن در طول ساعات روز دچار نوعی «فشردگی و خشکی» میشود. این خشکی ابتدا خود را در ناحیه حلق نشان میدهد و رطوبتهای موجود به سمت پشت حلق هدایت شده و به صورت خلط ظاهر میشوند. به همین دلیل بسیاری از افراد در ماه رمضان افزایش خلط را تجربه میکنند.
اما مسئله تنها به این بخش محدود نمیشود. یکی از اندامهایی که در طول روزهداری بیش از دیگر بخشها دچار خشکی میشود، کلیهها هستند. زمانی که سلولهای بدن خشک میشوند، پیام نیاز به آب را ارسال میکنند و فرد احساس تشنگی میکند. در زمان افطار و سحر معمولاً مقدار زیادی آب نوشیده میشود، اما پرسش مهم این است که آیا این آب به اندازه کافی جذب سلولهای خشکشده میشود؟ در بسیاری از موارد پاسخ منفی است. به دلیل غلبه خشکی، آب بهدرستی در بافتها نفوذ نمیکند و سریعتر از طریق کلیهها دفع میشود. در نتیجه بدن دوباره احساس تشنگی میکند، فرد مجدداً آب مینوشد و این چرخه تکرار میشود. بخشی از این رطوبت نیز به جای جذب سلولی، به صورت خلط در پشت حلق تجمع پیدا میکند.
این روند یک دور باطل ایجاد میکند: خشکی → نوشیدن آب زیاد → جذب ناکافی → دفع سریع → تداوم تشنگی و خلط.
راهکار اصلی، خروج بدن و بهویژه کلیهها و سلولها از وضعیت خشکی است. باید به جای مصرف صرف آب، «رطوبت مدبره» و تغذیهکننده به بدن رساند تا بافتها توان جذب پیدا کنند. برای این منظور، مصرف ترکیب خرما با خیار هنگام افطار بسیار توصیه میشود؛ این ترکیب به تعدیل گرمی و رفع خشکی کمک کرده و رطوبت ملایمی به بدن میرساند. آب هویج ولرم همراه با دو قاشق خاکشیر نیز گزینهای مناسب است که به تأمین رطوبت کلیهها کمک میکند. اگر فرد به شیر حساسیت نداشته باشد، شیر گرم همراه با یک قاشق چایخوری کتیرا نیز میتواند در افزایش رطوبت بدن مؤثر باشد. همچنین استفاده از چهار تخم (مانند تخم شربتی، خاکشیر، اسفرزه و…) همراه با کمی آبلیمو و عسل، نوشیدنی مناسبی برای جایگزینی آب ساده محسوب میشود و به جذب بهتر رطوبت در سلولها کمک میکند.
در مجموع، زمانی که کلیهها و سلولهای بدن از خشکی خارج شوند، هم احساس تشنگی کاهش مییابد و هم رطوبت دریافتی به جای تجمع در پشت حلق، بهدرستی در بافتهای بدن توزیع میشود. با این رویکرد، مشکل خلط پشت حلق در ایام روزهداری بهتدریج برطرف خواهد ش
اما مسئله تنها به این بخش محدود نمیشود. یکی از اندامهایی که در طول روزهداری بیش از دیگر بخشها دچار خشکی میشود، کلیهها هستند. زمانی که سلولهای بدن خشک میشوند، پیام نیاز به آب را ارسال میکنند و فرد احساس تشنگی میکند. در زمان افطار و سحر معمولاً مقدار زیادی آب نوشیده میشود، اما پرسش مهم این است که آیا این آب به اندازه کافی جذب سلولهای خشکشده میشود؟ در بسیاری از موارد پاسخ منفی است. به دلیل غلبه خشکی، آب بهدرستی در بافتها نفوذ نمیکند و سریعتر از طریق کلیهها دفع میشود. در نتیجه بدن دوباره احساس تشنگی میکند، فرد مجدداً آب مینوشد و این چرخه تکرار میشود. بخشی از این رطوبت نیز به جای جذب سلولی، به صورت خلط در پشت حلق تجمع پیدا میکند.
این روند یک دور باطل ایجاد میکند: خشکی → نوشیدن آب زیاد → جذب ناکافی → دفع سریع → تداوم تشنگی و خلط.
راهکار اصلی، خروج بدن و بهویژه کلیهها و سلولها از وضعیت خشکی است. باید به جای مصرف صرف آب، «رطوبت مدبره» و تغذیهکننده به بدن رساند تا بافتها توان جذب پیدا کنند. برای این منظور، مصرف ترکیب خرما با خیار هنگام افطار بسیار توصیه میشود؛ این ترکیب به تعدیل گرمی و رفع خشکی کمک کرده و رطوبت ملایمی به بدن میرساند. آب هویج ولرم همراه با دو قاشق خاکشیر نیز گزینهای مناسب است که به تأمین رطوبت کلیهها کمک میکند. اگر فرد به شیر حساسیت نداشته باشد، شیر گرم همراه با یک قاشق چایخوری کتیرا نیز میتواند در افزایش رطوبت بدن مؤثر باشد. همچنین استفاده از چهار تخم (مانند تخم شربتی، خاکشیر، اسفرزه و…) همراه با کمی آبلیمو و عسل، نوشیدنی مناسبی برای جایگزینی آب ساده محسوب میشود و به جذب بهتر رطوبت در سلولها کمک میکند.
در مجموع، زمانی که کلیهها و سلولهای بدن از خشکی خارج شوند، هم احساس تشنگی کاهش مییابد و هم رطوبت دریافتی به جای تجمع در پشت حلق، بهدرستی در بافتهای بدن توزیع میشود. با این رویکرد، مشکل خلط پشت حلق در ایام روزهداری بهتدریج برطرف خواهد ش
منابع و مراجع
- 1