ضعف بینایی، تنبلی چشم و نیاز به عینک از جمله مسائلی هستند که در سال‌های اخیر شیوع زیادی پیدا کرده‌اند. برای حفظ سلامت چشم، نخست باید ماهیت و مزاج آن را شناخت و سپس بر اساس آن، اصول تغذیه و سبک زندگی مناسب را رعایت کرد. در دیدگاه طب سنتی، جنس بافت چشم از نوع «بلغم صالح» دانسته می‌شود؛ بلغمی که حالتی زجاجیه‌ای و متعادل دارد و نه سفت و گچی است و نه مخاطی و رقیق.
بنابراین سلامت چشم وابسته به تولید و تغذیه صحیح این بلغم سالم در بدن است. هرگاه تعادل مزاجی به هم بخورد و فرد دچار غلبه شدید صفرا یا بلغم شود، عملکرد طبیعی چشم نیز مختل می‌شود؛ زیرا یا با افزایش حرارت و خشکی، ساختارهای چشم آسیب می‌بینند یا با افزایش رطوبت نامتعادل، کارکرد آن‌ها کاهش می‌یابد.

در کودکان، تنبلی چشم اغلب با مشکلات سینوسی و فشار وارد بر اعصاب بینایی مرتبط دانسته می‌شود. نشانه‌هایی مانند تشنگی زیاد، بی‌قراری، تعریق بالا، تحریک‌پذیری، گرمی بیش از حد بدن، بروز کهیر یا اگزما می‌تواند حاکی از غلبه صفرا باشد. این حرارت اضافی به مرور در عضلات، عروق و بافت‌های چشم نفوذ کرده و زمینه ضعف بینایی را فراهم می‌کند. از سوی دیگر، بخارات ناشی از اختلالات گوارشی نیز ممکن است سینوس‌ها را درگیر کرده و با ایجاد فشار، بر اعصاب چشم اثر منفی بگذارد.

در بزرگسالی نیز مشکلاتی مانند پیرچشمی، آب مروارید (کاتاراکت) و آب سیاه (گلوکوم) در این دیدگاه ریشه در همان حرارت و صفراهای سوخته دوران جوانی دارند که به‌تدریج در عدسی و بافت‌های چشمی رسوب کرده و موجب کدورت و اختلال عملکرد می‌شوند.

برای پیشگیری و تقویت بینایی، توجه به تغذیه مناسب بسیار مهم است. مصرف غذاهایی که به تولید بلغم سالم کمک می‌کنند مانند سیرابی، عدسی، و نیز آب زردک یا آب هویج می‌تواند مفید باشد. در مقابل، باید از مصرف زیاد ادویه‌جات تند، غذاهای سرخ‌کردنی و چرب که موجب افزایش حرارت و «سوختگی خون» می‌شوند پرهیز کرد؛ زیرا این مواد می‌توانند به عروق ظریف چشم آسیب برسانند.

از جمله اقدامات مؤثر دیگر، ماساژ روزانه چشم است. به این صورت که با سه انگشت، هر چشم از گوشه داخلی به سمت گوشه خارجی به‌آرامی و با فشار ملایم ماساژ داده شود. انجام این کار روزانه پنج دقیقه صبح و پنج دقیقه شب می‌تواند به بهبود گردش خون، تخلیه عروق و تغذیه بهتر بافت‌های چشمی کمک کند. همچنین در برخی موارد، حجامت سر (راس) و پشت گوش (ماستوئید) و در صورت دسترسی به فرد متخصص، فصد ویژه چشم نیز به‌عنوان روش‌های کمکی مطرح شده‌اند.

در مجموع، گرچه طب نوین بیماری‌های چشمی را به شاخه‌های متعددی تقسیم کرده است، اما در این دیدگاه ریشه بسیاری از آن‌ها به اختلال در کیفیت خون و تجمع مواد زائد در عروق چشمی بازمی‌گردد. اصلاح تغذیه، تعدیل مزاج و بهبود گردش خون می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری و کاهش مشکلات بینایی ایفا کند.