خواب رفتن دست و پا از آن دسته علائمی است که خیلی‌ها آن را تجربه می‌کنند، اما برای درمان درستش باید ابتدا مشخص شود این حالت دقیقاً در چه زمانی و به چه شکلی رخ می‌دهد، چون یک بی‌حسی گذرا که مثلاً هنگام نشستن طولانی‌مدت، دو زانو نشستن، قرار گرفتن دست زیر بدن یا وارد شدن فشار به پا ایجاد می‌شود با حالتی که فرد نیمه‌شب از خواب بیدار می‌شود و می‌بیند بدون آنکه دست یا پایش تحت فشار باشد، اندامش خواب رفته، یکسان نیست؛ در حالت اول معمولاً فشار موضعی بر عصب و رگ، همراه با کاهش جریان خون در همان ناحیه، عامل اصلی است و در بسیاری از افراد این وضعیت با غلظت بالای خون یا کندی گردش آن تشدید می‌شود، به این معنا که گاهی حجم خون در بدن زیاد است و گاهی حتی حجم خون کم است اما غلظت و کیفیت نامناسب گردش آن باعث می‌شود خون به‌خوبی در عروق ریز اندام‌ها حرکت نکند و احساس مورمور، گزگز یا خواب‌رفتگی زودرس ایجاد شود؛ اما در حالت دوم که فرد در خواب و بدون فشار مشخص دچار بی‌حسی دست و پا می‌شود، معمولاً مسئله بیشتر به ضعف گردش خون و نرسیدن مناسب خون به اندام‌ها مربوط است، به همین دلیل ممکن است کسی داروهای تقویت خون مصرف کرده باشد اما هنوز بهبودی کامل نبیند، چون فقط افزایش نسبی خون کافی نیست و آنچه اهمیت دارد کیفیت جریان و توزیع مناسب آن در بدن است؛ وقتی گردش خون کند می‌شود، دست و پا زودتر سرد، بی‌حس یا خواب‌رفته می‌شوند و در چنین شرایطی توجه به عوامل زمینه‌ای بسیار مهم است، از جمله کارکرد تیروئید که می‌تواند بر سوخت‌وساز، حرارت بدن و سرعت جریان خون اثر بگذارد، بنابراین مراقبت از این ناحیه، کاهش استرس، اضطراب، فکر و خیال مداوم و فشارهای روانی، و همچنین ایجاد تحرک روزانه منظم می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد؛ پیاده‌روی فعال به‌گونه‌ای که بدن گرم شود، ضربان قلب کمی بالا برود و خون در سراسر بدن بهتر به جریان بیفتد، یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین راه‌ها برای رساندن خون بیشتر به اندام‌های انتهایی مثل دست و پاست، زیرا بی‌تحرکی طولانی‌مدت، نشستن زیاد و سبک زندگی کم‌جنب‌وجوش از عوامل مهم تشدید این مشکل هستند؛ از طرف دیگر، برخی خوراکی‌ها و ترکیباتی که به رقیق‌تر شدن خون، بهبود حرکت آن و کمک به خون‌سازی کمک می‌کنند، می‌توانند در روند بهبود نقش داشته باشند، به‌ویژه اگر فرد هم‌زمان دچار ضعف، رنگ‌پریدگی، سیاهی رفتن چشم هنگام برخاستن، خستگی شدید یا در خانم‌ها دچار خون‌ریزی‌های شدید ماهانه باشد، چون در این شرایط احتمال کم‌خونی نیز مطرح می‌شود و اگر کم‌خونی اصلاح شود، خواب‌رفتگی اندام‌ها هم تا حد زیادی کمتر خواهد شد؛ در این میان تغذیه مناسب، پرهیز از غذاهای ناسالم، توجه به سلامت کبد و استفاده از غذاهای خون‌ساز و مقوی می‌تواند مفید باشد و در برخی توصیه‌ها بر مصرف خوراکی‌های مقوی مانند کباب گوسفندی، شربت‌ها و فرآورده‌هایی که به تقویت خون و بهبود گردش آن کمک می‌کنند نیز تأکید می‌شود، هرچند انتخاب دقیق این موارد باید متناسب با وضعیت فرد انجام شود؛ در مجموع، خواب رفتن دست و پا را نباید همیشه یک علامت ساده و بی‌اهمیت دانست، چون گاهی فقط از فشار موضعی ناشی می‌شود، اما گاهی نشانه‌ای از ضعف گردش خون، غلظت خون، کم‌خونی، اختلالات تیروئید، استرس مزمن یا حتی مشکلات عصبی محیطی است و اگر این علامت تکرارشونده، شدید، همراه با درد، ضعف عضلانی یا طولانی‌مدت باشد، بررسی دقیق‌تر و مراجعه به پزشک ضروری است تا علت اصلی مشخص شود و درمان به‌صورت ریشه‌ای انجام بگیرد.