عفونت گوش و گوش‌درد از مشکلات شایعی است که هم در کودکان و هم در بزرگسالان دیده می‌شود، اما برای پیشگیری و درمان درست آن پیش از هر چیز باید علت اصلی این مشکل شناخته شود. اگر به آناتومی گوش نگاه کنیم، می‌بینیم که گوش میانی از طریق مجرایی به نام «شیپور استاش» به حلق و پشت بینی متصل است؛ مجرایی که نقش بسیار مهمی در تنظیم فشار هوا در دو طرف پرده گوش دارد تا از آسیب دیدن یا سوراخ شدن آن جلوگیری کند. علاوه بر این، شیپور استاش وظیفه تخلیه مایعات و ترشحات اضافی گوش میانی را نیز بر عهده دارد و این مواد را به سمت حلق و دستگاه گوارش هدایت می‌کند. اما نکته مهم اینجاست که این مسیر یک‌طرفه نیست و در برخی شرایط، به‌ویژه زمانی که معده ضعیف باشد یا فرد دچار رفلاکس و افزایش صفرا شود، ممکن است مواد و بخارات نامناسب از معده و دستگاه گوارش به سمت بالا حرکت کرده و از طریق شیپور استاش وارد گوش میانی شوند. این مسئله به‌خصوص در نوزادان و کودکانی که معده ضعیف‌تری دارند بسیار شایع است؛ برای مثال زمانی که کودک شیر می‌خورد اما هضم به‌خوبی انجام نمی‌شود، مواد برگشتی از معده می‌تواند وارد این مجرا شده و باعث تحریک، التهاب و درد گوش شود. بر همین اساس بسیاری از متخصصان طب سنتی معتقدند بخش بزرگی از عفونت‌ها و مشکلات گوش، حتی تا حدود ۹۹ درصد، ریشه در اختلالات گوارشی و افزایش صفرا دارند. با این حال، در بسیاری از موارد بدون توجه به این علت زمینه‌ای، تنها از آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند جنتامایسین، سیپروفلوکساسین یا کوآموکسی‌کلاو برای درمان استفاده می‌شود، در حالی که اگر مشکل اصلی از معده و دستگاه گوارش باشد، درمان کامل تنها با اصلاح عملکرد گوارش امکان‌پذیر است. بنابراین در مواجهه با گوش‌درد یا عفونت گوش، یکی از مهم‌ترین اقدامات تقویت معده و بهبود هضم است. برای نمونه می‌توان از ترکیب بانگ جوشانده با مقداری عرق نعناع و گلاب استفاده کرد تا به تقویت معده و سفت شدن دریچه کاردیا کمک کند و از بازگشت مواد معده به سمت بالا جلوگیری شود. در کنار آن، برای خود گوش نیز می‌توان از روغن بنفشه زیتونی استفاده کرد؛ به این صورت که کمی گرم شده و دو تا سه قطره از آن داخل گوش ریخته شود تا به تعدیل و حرکت مواد تجمع‌یافته در گوش میانی کمک کرده و آنها را از طریق شیپور استاش به سمت حلق هدایت کند. نکته جالب این است که برخی مشکلات دیگر مانند وزوز گوش یا سرگیجه‌های وضعیتی نیز می‌توانند به همین روند طولانی‌مدت ورود مواد صفراوی به گوش مرتبط باشند؛ یعنی موادی که در طول سال‌ها در گوش میانی تجمع پیدا کرده و به‌تدریج تغییر ماهیت داده‌اند و بعدها به شکل علائمی مانند وزوز یا سرگیجه بروز می‌کنند. در چنین شرایطی حتی سرگیجه هنگام قرار دادن سر روی بالش، تهوع هنگام سوار شدن در خودرو یا حالت ماشین‌گرفتگی نیز می‌تواند نشانه‌ای از افزایش صفرا و تأثیر آن بر گوش میانی باشد. در این موارد، یکی از نسخه‌های تجربی استفاده از پودر گیاه سوداب است که می‌توان آن را از عطاری تهیه کرد؛ مقدار کمی از این پودر در آب جوشانده شده و مصرف آن می‌تواند به کاهش سرگیجه و بهبود این حالت‌ها کمک کند. در مجموع، شناخت ریشه‌های گوارشی مشکلات گوش می‌تواند کمک کند تا به جای تکیه صرف بر درمان‌های علامتی، با اصلاح سبک زندگی، تقویت معده و استفاده از روش‌های ساده‌تر، بسیاری از این مشکلات به شکل اصولی‌تر کنترل و درمان شوند.