خشکی پوست یکی از مشکلات شایعی است که بسیاری از افراد با نزدیک شدن به فصل پاییز آن را تجربه میکنند؛ مشکلی که در ظاهر ممکن است ساده به نظر برسد اما ریشه آن را باید در تغییرات مزاجی بدن و شرایط محیطی جستوجو کرد. در طب سنتی بدن بر اساس چهار ویژگی اصلی یعنی گرمی، سردی، خشکی و تری شناخته میشود و زمانی که تعادل میان این عوامل به هم بخورد، نشانههای مختلفی در بدن ظاهر میشود. با پایان یافتن فصل تابستان و کاهش تدریجی گرما، میزان مصرف مایعات نیز معمولاً کمتر میشود و از سوی دیگر خودِ فصل پاییز نیز طبیعتی خشک دارد؛ همین مجموعه عوامل باعث میشود خشکی در بدن بیشتر بروز پیدا کند. این خشکی میتواند به شکلهای مختلفی ظاهر شود؛ از خشکی پوست صورت و احساس کشیدگی در پوست گرفته تا ترک خوردن لبها، ترک پاشنه پا یا حتی ترکهای کوچک در مفاصل انگشتان دست که در برخی نوجوانان و بزرگسالان دیده میشود. برای برطرف کردن این مشکل، در طب سنتی تأکید میشود که دو عضو مهم بدن یعنی کبد و کلیهها از نظر رطوبت در وضعیت مناسبی قرار داشته باشند، زیرا تعادل رطوبت در این دو عضو میتواند به تعادل کلی بدن کمک کند. یکی از سادهترین و مؤثرترین راهکارها استفاده از روغن بنفشه با پایه زیتون است؛ روغنی با طبع متعادل که میتواند رطوبت طبیعی بدن را تقویت کند. این روغن را میتوان روی نواحی خشک بدن استفاده کرد؛ برای مثال روی پوست صورت، کف سر یا ابروها که علاوه بر ایجاد لطافت، به تقویت مو و کاهش ریزش ناشی از خشکی نیز کمک میکند. با این حال یکی از روشهای جالب و کاربردی استفاده از این روغن، چکاندن آن در ناف است؛ زیرا ناف در طب سنتی به عنوان یکی از نقاط مرکزی بدن شناخته میشود و گفته میشود که قرار دادن چند قطره روغن بنفشه در آن میتواند به تدریج رطوبت مورد نیاز را به کل بدن برساند. افرادی که خشکی بیشتری دارند حتی میتوانند ناف را با روغن پر کرده و با یک تکه پنبه و چسب آن را بپوشانند تا در طول شب جذب شود؛ بسیاری از افراد صبح روز بعد احساس لطافت بیشتری در پوست خود خواهند داشت. در کنار این روش، مصرف دانههای لعابدار مانند اسفرزه، خاکشیر یا ترکیبات چهار تخم نیز میتواند به حفظ رطوبت بدن کمک کند؛ به این صورت که مقدار کمی از این دانهها با آب، کمی گلاب و مقداری عسل یا شکر قهوهای ترکیب شده و به شکل شربت مصرف شود. از نظر تغذیه نیز بهتر است در این فصل غذاهایی که رطوبت بیشتری دارند مانند آشها، سوپها و حلیم بیشتر مصرف شوند و در مقابل مصرف مواد بسیار گرم و خشک مانند زنجبیل، دارچین، فلفل و میخک کاهش یابد، زیرا این مواد میتوانند خشکی بدن را تشدید کنند. در کنار همه این موارد، یکی از نوشیدنیهای بسیار توصیهشده برای ایجاد تعادل در بدن «سرکه انگبین» بهویژه نوع عنابی آن است که میتواند هم به تنظیم حرارت بدن کمک کند و هم رطوبت ملایمی در بدن ایجاد کند، بدون آنکه باعث سردی معده شود. در مجموع با رعایت این نکات ساده در تغذیه و سبک زندگی و استفاده از چند روش طبیعی، میتوان بهراحتی خشکی پوست در فصل پاییز را کنترل کرد و بدون نیاز به استفاده مداوم از کرمها و محصولات شیمیایی، لطافت طبیعی پوست و تعادل بدن را حفظ نمود.
منابع و مراجع
- 1مقاله علمی
خشکی پوست در پاییز؛ چگونه با چند راهکار ساده بدن را دوباره متعادل کنیم؟
محمد راد (2026)بنیاد مصیر



